Ο Πόλεμος των Ναρκωτικών στο Μεξικό φτάνει στην 10η επέτειο του.

Ελάχιστα φαίνεται να έχει βελτιωθεί η κατάσταση, μία δεκαετία μετά την έναρξη ενός πολέμου ο οποίος ευθύνεται για χιλιάδες θύματα.

Την Κυριακή, συμπληρώθηκαν 10 χρόνια από την ημέρα που η Μεξικάνικη κυβέρνηση εξαπέλυσε έναν στρατιωτικό πόλεμο ενάντια στα καρτέλ διακίνησης ναρκωτικών. Ενώ ένας σημαντικός αριθμός κομβικών προσώπων των καρτέλ έχουν σκοτωθεί ή συλληφθεί, η επέτειος πέρασε με ελάχιστη προσοχή από τα ΜΜΕ, παρόλο που ο συγκεκριμένος πόλεμος έσπειρε την βία και τον φόβο και έφερε ελάχιστες αλλαγές μετά από μια δεκαετία.

Μετά την εκλογή του στην προεδρία τον Δεκέμβριο του 2006, ο Φελίπε Καλντερόν ξεκίνησε αυτό που σήμερα είναι γνωστό ως ο Μεξικάνικος Πόλεμος των Ναρκωτικών, ο οποίος ξεκίνησε με τον στρατό να καλείται αντί για την αστυνομία, να πολεμήσει ενάντια στα ισχυρά καρτέλ της χώρας – με αιματηρές συνέπειες.

Αρχικά εξαπέλυσε την «Επιχείρηση Μιτσοακάν» στην ομώνυμη πολιτεία από όπου και κατάγεται, με τουλάχιστον 5.000 στρατιώτες του Ομοσπονδιακού στρατού να παρατάσσονται ενάντια στους διακινητές ναρκωτικών της περιοχής. Κατά την διάρκεια των επόμενων 6 χρόνων της προεδρία του Καλντερόν, οι δολοφονίες και η βία εκτοξεύτηκαν, φτάνοντας σχεδόν τους 23.000 φόνους το 2011. Σήμερα η πολιτεία Μιτσοακάν, παραμένει μία από τις πιο επικίνδυνες περιοχές της χώρας.

Ο στρατός θεωρούταν να είναι σε θέση να συγκρουστεί αποτελεσματικά με τις ισχυρές εγκληματικές αυτές ομάδες και λιγότερο ευάλωτος στην διαπλοκή που μάστιζε την αστυνομία, αλλά έχει κατηγορηθεί για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, για την ένταση των βίαιων αντιπαραθέσεων με τα καρτέλ και για την δημιουργία εντάσεων με τους ντόπιους στις περιοχές που εγκαθίσταται.

Αν και η καταμέτρηση των θυμάτων είναι δύσκολη διαδικασία, όταν έληξε η θητεία του Καλντερόν στην προεδρεία το 2012, το νούμερο υπολογιζόταν γύρω στους 60.000 θανάτους σύμφωνα με τα ΜΜΕ των ΗΠΑ. Άλλοι, συμπεριλαμβανομένου του Διασυνοριακού Ινστιτούτου (TBI) εκτιμούσαν περί το ακόμα πιο σοκαριστικό νούμερο των 125.000 θυμάτων. Ο πόλεμος επίσης έχει να σημειώσει εξαφανίσεις ανεξιχνίαστες μέχρι και σήμερα, βασανιστήρια, βιασμούς και συστηματική ατιμωρησία.

Παρά την έξαρση της βίας και τους ισχυρισμούς για την καταπάτηση ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ο πρόεδρος Πένα Νιέτο συνέχισε τον πόλεμο με παρόμοιο διάθεση αφού διαδέχθηκε τον Καλντερόν. Παρ’ ότι αρχικά ο αριθμός των δολοφονιών έπεσε κάτω από την δική του διοίκηση σε σχέση με προηγουμένως, το 2016 έχει μέχρι τώρα αποβεί εξαιρετικά αιματηρό, με την μαφία να είναι υπεύθυνη για τις περισσότερες από τις δολοφονίες.

Μέχρι τον Οκτώβριο αυτού του έτους, ξεπεράστηκε ήδη ο αριθμός των δολοφονιών του 2015, με πάνω από 17.000 καταγεγραμμένες δολοφονίες. Ο Αύγουστος και ο Σεπτέμβριος καταγράφονται ως οι πιο αιματηροί μήνες που έχει δει το Μεξικό τα τελευταία 19 χρόνια.

Ο Νιέτο δημιούργησε μια νέα ομοσπονδιακή αστυνομική δύναμη για να οξύνει την μάχη από την δική του μεριά και ένας σημαντικός αριθμός κομβικών προσώπων συνελήφθησαν η σκοτώθηκαν από τις αρχές όπως ο Χοακίν «Ελ Τσάπο» Γκουζμάν, αρχηγός του καρτέλ της Σιναλόα, του μεγαλύτερου καρτέλ ναρκωτικών του Μεξικού. Αλλά την στιγμή που η κυβέρνηση φαίνεται να κερδίζει έδαφος στον πόλεμο ενάντια σε συγκεκριμένα καρτέλ, πολλά άλλα φαίνεται να κερδίζουν σε δύναμη, ταυτόχρονα με την έξαρση βίαιων συγκρούσεων για τον έλεγχο της αγοράς και της επικράτειας.

Μετά από 10 χρόνια πολέμου, οι πολίτες νιώθουν πολύ περισσότερο ανασφαλείς σε σχέση με πριν τις βίαιες εκστρατείες και μάλλον δεν υπάρχει κάποιο σημαντικό κέρδος να σημειωθεί. Αν και ακόμα και πολιτικοί ιδιαίτερα ισχυρά υπέρ της απαγόρευσης είναι πολύ πιθανόν να παραδέχονταν πως είναι αδύνατο να σταματήσεις το παγκόσμιο κύκλωμα της διακίνησης ναρκωτικών, αναδύονται σοβαρά ερωτήματα για το πόσο ακόμα θα είναι δυνατό για το κράτος να συνεχίζει την κατά πως φαίνεται άκαρπη στρατηγική του ενάντια στα καρτέλ.

Επίσης, σοβαρά ερωτήματα τίθενται για την ικανότητα του κράτους να αντιπαλέψει τους εμπόρους, καθώς η σύνθεση και η οργάνωση των εγκληματικών δικτύων αλλάζει και τα καρτέλ φαίνεται να προσπαθούν να μετατοπίσουν την αγορά τους σε άλλα ναρκωτικά και εγκληματικές δραστηριότητες, ιδιαιτέρως με την αυξανόμενη νομιμοποίηση της μαριχουάνας στις ΗΠΑ, το οποίο θα απορροφήσει μία σημαντική μερίδα του παράνομου εμπορίου για έναν σημαντικό αριθμό εμπόρων.

Πηγή: teleSUR

 

Εκτύπωση άρθρου